Kunnen honden COVID-19 detecteren?

German Shepherd sniffer dog

Om het coronavirus zoveel mogelijk te controleren, het is nodig om veelvuldig te testen. Omdat het een uitdaging blijkt in bepaalde gebieden en zelfs in sommige landen voldoende te testen, wordt gekeken naar andere betrouwbare methoden die kunnen voorkomen dat COVID-19 zich verspreidt. Sommige hondengedragsdeskundigen geloven dat honden een sleutelrol zouden kunnen spelen.  

Hoe kunnen honden een rol spelen in de strijd tegen COVID-19?

Sinds de uitbraak hebben onderzoekers de zorgvuldigheid van honden die getraind zijn om mensen met een COVID-19-infectie te detecteren onderzocht. Met name bij de mensen die nog geen symptomen hebben. 

Olfactieve detectie (via het reukzintuig) heeft bewezen effectief te zijn in een groot aantal situaties (explosieven, drugs, bankbiljetten…) en ook in de vroege diagnose van menselijke ziekten: verschillende soorten kanker of bij mensen met diabetes of epilepsie die in een acute alarm- of crisissituatie komen.
Author
— (Pirrone en Albertini, 2017)*

 Wanneer ze effectief en accuraat blijken te zijn, zouden speurhonden wel eens van onschatbare waarde kunnen zijn in de strijd tegen de verspreiding van COVID-19.

Wat leren honden precies te detecteren? 

Speurhonden die een geur detecteren dienen doorgaans vier trainingstadia te doorlopen voordat ze in een levensechte omgeving kunnen beginnen met werken. 

Stadium één

De geur wordt in een buisje gestopt of op een doekje aangebracht. De hond speelt daar vervolgens mee totdat hij het object associeert met de geur.

stage 1 red circle illustration

Stadium twee

Terwijl de hond kijkt, wordt het object verstopt in een gemakkelijk toegankelijke ruimte, voordat de hond ertoe wordt aangespoord het object te zoeken. Vervolgens wordt het object in omgevingen verstopt die moeilijker toegankelijk zijn. Positieve bekrachtiging wordt gebruikt om de hond ertoe aan te sporen het object te vinden. 

stage 2 red circle illustration

Stadium drie

Het object dat met de geur is bewerkt wordt nu verstopt op een ontoegankelijke plek, zonder dat de hond ziet waar. De hond krijgt vervolgens een commando om het object te vinden en wordt getraind aan te geven wanneer hij de geur in kwestie ruikt. 

stage 3 red circle illustration

Stadium vier

Het object wordt niet meer gebruikt en de hond moet nu leren te speuren naar de geur die met het object werd geassocieerd. 

stage 4 red circle illustration

Er zijn wereldwijd een aantal onderzoekers die kijken naar de mogelijkheid van het trainen van honden om COVID-19 te detecteren. Het Nosais-project op de Alfort veterinaire school in Frankrijk wordt geleid door Dominique Grandjean en Clothilde Lecoq. Zij onderzoeken de effectiviteit van het trainen van detectiehonden.

De eerste fase van het programma is het trainen van honden om menselijke zweetpreparaten op te sporen en erachter te komen of ze de zweetgeur van patiënten die positief worden getest op COVID-19 kunnen onderscheiden van die van mensen die negatief testen op COVID-19.
Author
— (Grandjean et al., 2020)**

Tot dusver zijn de resultaten van hun eerste onderzoek veelbelovend en lijkt er veel bewijs te zijn dat honden inderdaad een persoon met COVID-19 kunnen detecteren.

Speurhonden in een luchthaven

Welke eigenschappen hebben speurhonden gemeen?

Speurhonden worden al decennia gebruikt en de ideale eigenschappen van deze honden zijn speelsheid en een zekere dynamiek in combinatie met groot uithoudingsvermogen, omdat het uitvoeren van verschillende zoekopdrachten per dag zwaar werk kan zijn. Het reukvermogen van honden is bovendien ongelooflijk krachtig en veel beter dan dat van een mens, wat het mogelijk maakt voor honden om COVID-19 via een specifieke geur te detecteren. 

De achttien honden die aan de studie meewerkten hadden allemaal al het vermogen iets op te sporen, zoals explosieven, bankbiljetten en rampgebieden, evenals ziekten zoals darmkanker. Honden die eerder waren getraind om drugs op te sporen werden echter van de studie uitgesloten.

We besloten niet te werken met honden die drugs opsporen, omdat er altijd een kans is dat mensen die COVID-19-positief of –negatief zijn, verboden middelen gebruiken die ervoor zorgen dat er afbraakproducten in het okselzweet zitten.
Author
— (Grandjean et al., 2020)**

De Belgische Herder, Duitse Herder en de Labrador Retriever worden doorgaans als speurhond gebruikt. Cocker Spaniels en Yorkshire Terriers worden ook steeds vaker gebruikt en één van de redenen daarvoor is dat ze door hun begeleider over lastig begaanbaar terrein gedragen kunnen worden.

Kunnen honden symptomen krijgen van het coronavirus?

De huidige verspreiding van COVID-19 is het resultaat van de overdracht van mens op mens. Volgens de wereldwijde organisatie voor diergezondheid (OIE) is er op dit moment geen bewijs dat gezelschapsdieren een rol spelen in de verspreiding van COVID-19. 

U kunt onze laatste artikelen over de coronapandemie en hoe deze uw dier kan beïnvloeden hier vinden.

Hoe worden deze honden in de maatschappij gebruikt?

In veel landen wereldwijd blijken diagnostische tests niet te volstaan om een massadetectie van mensen die besmet zijn met COVID-19 op touw te zetten. Wij denken dat het belangrijk is de mogelijkheid te onderzoeken om olfactieve detectie (via reukzin) in te zetten als een snelle, betrouwbare en goedkope ‘tool’ om ofwel mensen die daartoe bereid zijn preventief te testen of als een snelle testoptie te gebruiken onder bepaalde omstandigheden.
Author
— (Grandjean et al., 2020)**

Als honden in staat zijn COVID-19 accuraat te testen, zullen ze goed van pas komen op luchthavens bij de vraag of het veilig is een specifieke bezoeker tot een land toe te laten. Vliegmaatschappijen als Emirates Airlines en Lebanon Airlines maken al enige tijd gebruik van honden op het vliegveld, terwijl ook Finland en Frankrijk (in de regio Corsica) met deze testen begonnen zijn. 

Terwijl deze testen lopen, lijkt het oorspronkelijk onderzoek positieve resultaten op te leveren. Gehoopt wordt dat deze honden kunnen worden ingezet bij het testen van een breed publiek om iedereen te beschermen en een sleutelrol te spelen in de vermindering van de verspreiding van het virus.

 

 

 

 *Pirrone, F. and Albertini, M., 2017. Olfactory detection of cancer by trained sniffer dogs: A systematic review of the literature. Journal of Veterinary Behavior, 19, pp.105-117.

**Grandjean et al., 2020. Detection dogs as a help in the detection of COVID-19 Can the dog alert on COVID-19 positive persons by sniffing axillary sweat samples? Proof-of-concept study.